Konsekwencje wzrostu wartości nieruchomości
Wzrost wartości nieruchomości wiąże się dla jej właściciela z konsekwencjami w postaci opłat jakie należy uiścić na rzecz gminy. Wartość nieruchomości może wzrosnąć wskutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, podziału i scalania oraz uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W pierwszych dwóch przypadkach powstaje obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, w trzecim przypadku mamy do czynienia z opłatą planistyczną.
Wzrost wartości nieruchomości powstały w wyniku budowy urządzeń infrastruktury technicznej zobowiązuje właściciela nieruchomości do uiszczenia opłaty adiacenckkiej. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej należy rozumieć budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią na ziemi lub nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Opłatę adiacencką ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta w drodze decyzji, każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wydanie takiej decyzji może nastąpić do 3 lat od dnia stworzenia warunków. Wartość opłaty adiacenckiej nie może być wyższa niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawek opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały. Opłata adiacencka może być na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Należność z tego tytułu podlega zabezpieczeniu przez ustanowienie hipoteki, a decyzja o ustanowieniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej.
Z opłatą adiacencką mamy również do czynienia, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła na skutek scalenia i podziału. W takim przypadku wysokość opłaty wynosi również 50% różnicy między wartością nieruchomości dotychczas posiadanej a wartością nieruchomości po scaleniu i podziale.
Nieco inna jest opłata planistyczn. Powstaje ona jeśli na skutek uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła wartość nieruchomości a jej właściciel chce tą nieruchomość zbyć, wtedy wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości jednak nie może ona być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Uregulowania prawne dotyczące opłaty adiacenckiej znajdują się w ustawie o gospodarce nieruchomościami, natomiast opłata planistyczna wynika z przeisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.